اطلاع‏رسانی در مقوله دین و معارف اسلامی از اموری است که از دیرباز ذهن متصدیان این امر را به خود مشغول نموده و در این راستا، استفاده از ابزار کارآمد و محتوای خوب و مفید، بیش از هر چیز دیگری مورد توجه قرار گرفته است.
اگرچه حوزه علمیه که از جمله متصدیان تولید علوم اسلامی و اطلاع‏رسانی در عرصه دین به شمار می‏آید، در زمان‏های گذشته با استفاده از ابزارهای ساده و در محدوده خاص به تبیلغ احکام و معارف الهی پرداخته است، اما امروزه وسعت علوم و فنون مختلف و ارتباط نزدیک میان جوامع و ادیان گوناگون، بهره‏مندی از شیوه‏های نوین اطلاع‏رسانی را گوشزد می‏نماید و عصر حاضر که به «عصر اطلاعات» موسوم گشته، ضرورت همراهی و یا جایگزینی ابزارهای جدید با ابزارهای سنّتی را یادآور می‏شود.
یکی از ابزارهای اطلاع‏رسانی در جهان امروز، وبلاگ‏نویسی در اینترنت می‏باشد که در میان اقشار مختلف اشاعه یافته و از سوی دیگر، پدیده‏ای بسیار مفید برای مبلغان دین به شما می‏رود. در این مقاله ضمن تعریف و تبیین اهمیت این شیوه فراگیر و جدید، به راهکارهایی چند در خصوص ضرورت ترویج این ابزار در حوزه دین می‏پردازیم.
● وبلاگ چیست؟
وبلاگ (weblog) یک صفحه شخصی بر روی اینترنت است که با استفاده از آن می‏توانید اطلاعات خود را در شبکه جهانی عرضه نمایید. شما می‏توانید خاطرات، درد دل‏ها، دانسته‏ها و تجربیات، نشانی پایگاه‏های مفید، اخبار و حتی مقالات خود را در وبلاگ قرار دهید. «دیوید واینر»، پیشگام وبلاگ‏نویسی در توصیف ویژگی‏های وبلاگ چند نکته را بیان می‏کند:
الف) شخصی است
یعنی توسط یک فرد نوشته می‏شود، نه توسط یک سازمان. به همین دلیل، یک شخصیت ویژه دارد و از نظر نگارشی پیراسته و ویراسته نیست.
ب) روی اینترنت است؛ یعنی جایی چاپ نمی‏شود و می‏توان آن را با هزینه بسیار کم، مرتباً روزآمد کرد. ضمن اینکه برای خواندنش داشتن یک نرم‏افزار مرورگر کافی است.
ج) منتشر می‏شود؛ بدین معنا که نوشته‏های خام طی یک روند خودکار، در قالب‏های پیش ساخته ریخته می‏شود و بالقوه در دسترس همه قرار می‏گیرد. د. بخشی از یک اجتماع است؛ یعنی مربوط به دسته‏ای از افراد است که علاقه مشترکی دارند و به خاطر آن به طور مجازی دور هم جمع شده‏اند.(۱) وبلاگ‏ها به شما امکان انتشار ایده‏ها، افکار و دیدگاه‏های خود، همانند یک روزنامه‏نگار را می‏دهد.
احتیاجی نیست که یک مقاله و یا داستان طولانی بنویسید؛ بلکه یک وبلاگ‏نویس ذهنیات خود را درباره مسائل مورد علاقه‏اش ارائه می‏کند، بدون اینکه این ایده‏ها به طور کامل بررسی شده باشند یا مثلاً از لحاظ دستوری زیبایی جمله در حد عالی باشند. عاملی که باعث محبوبیت و رشد سریع پدیده وبلاگ در میان کاربران اینترنت شده است، راحتی استفاده از این ابزار می‏باشد. افزون بر اینکه استفاده از سیستم‏های موجود وبلاگ، بدون نیاز به صرف وقت و هزینه برای طراحی کامل یک پایگاه اختصاصی، تنها با پر کردن چند فرم تحت وب می‏توانید شروع به نوشتن مطلب در قالب یک پایگاه اختصاصی کنید.
● اهمیت وبلاگ‏نویسی
با توجه به قابلیت‏های منحصر به فرد وبلاگ‏نویسی جا دارد که متصدیان ترویج دین آن را در دستور کار خود قرار دهند. چنین درخواستی به چند جهت ضروری می‏نماید:
۱) امروزه بیشترین درصد جامعه ما را جوانان تشکیل می‏دهند و اغلب آنان نیز در فقر اطلاعاتی دینی به سر می‏برند، به گونه‏ای که از محتوا و ماهیت اسلام ناب آگاهی درستی ندارند.
۲) بیشترین قشری که با پدیده اینترنت و به‏ویژه وبلاگ‏ها سرو کار دارند، جوانان هستند؛ جوانانی که معمولاً از هوش بالایی برخوردارند و بسیاری از آنان به جای اینکه پای منبرها بنشینند، در اینترنت وب‏گردی می‏کنند و از فرهنگ غرب خوراک می‏گیرند.
۳) اگر چه عده‏ای از متولیان فرهنگ دین در این امر از هیچ‏گونه تلاشی مضایقه ننموده‏اند؛ لکن جوّ غالب با مطالب الحادی و مبتذل است و دشمنان قسم خورده، دست به دست هم داده و از بهترین و زبردست‏ترین نویسندگان خود بهره جسته‏اند تا اذهان جوانان، یعنی بهترین سرمایه‏های ما را که می‏توانند در خدمت دین باشند، به انحراف بکشانند.
اگر روزی متصدیان ترویج فرهنگ اسلامی، نگران شیوع ابتذال و انحرافات اخلاقی جوانان بودند، اکنون دغدغه آنان چیزی فراتر از فرهنگ ابتذال می‏باشد؛ زیرا امروز ترویج بی‏دینی و انحراف در اولویت دستور کار دشمنان قرار گرفته است. بنابراین، اگر حوزه با منابع غنی دینی‏ای که دارد، وارد این عرصه شود، یقیناً فضای حاکم شکسته خواهد شد.
۴) با توجه به احادیثی از قبیل «ردّوا الحجر من حیثّ جاء فإنّ الشر لا یدفعهُ إلاّ الشرّ»(۲) و با توجه به سخنان هوشمندانه و حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب در مورد تهاجم فرهنگی غرب و لزوم بهره‏جویی از پیشرفته‏ترین ابزارهای تبلیغاتی برای مقابله به مثل، استفاده از این ابزار ضروری می‏نماید.
۵) مطالبی که در وبلاگ‏ها نوشته می‏شود به طور معمول از سوی کاربران خوانده می‏شود و یا حداقل به رؤیت بسیاری از کاربران اینترنت به‏ویژه وبلاگ‏نویسان دیگر می‏رسد.
۶) استفاده از وبلاگ برای کاربران ابتدایی اینترنتی نیز بسیار ساده است.
۷) وبلاگ‏ها قابلیت بهره‏برداری از ابزاری همچون شمارگر (کنتور) و پیام‏گیر را دارند که به وسیله آن می‏توان از تعداد بازدیدکنندگان و نظرات آنان در باره مطالب ارائه‏شده آگاه شد.
۸) وبلاگ‏ها اگر چه برای اوّلین بار توسط یک آمریکایی طراحی شدند(۳)، اما امروزه تهران پایتخت وبلاگ‏های جهان نام‏گذاری شده است.
۹) وبلاگ‏نویسی روز به روز در حال گسترش است، به گونه‏ای که میلیون‏ها نفر در دنیا وبلاگ می‏خوانند؛ صدها هزار نفر از آنها وبلاگ می‏نویسند؛ ده‏ها پایگاه اینترنتی خدمات میزبانی رایگان وبلاگ ارائه می‏دهند و نرم‏افزارهای متعددی برای وبلاگ‏نویسی ساخته شده است. بنابراین، وبلاگ‏ها دیگر یک پدیده نوظهور و محدود نیستند.(۴) کاربرد وبلاگ‏نویسی در تبلیغ دین از این‏رو، با توجه به ضرورت و اهمیت و بلاگ‏نویسی در امر اطلاع‏رسانی و توسعه روزافزون آن در میان کاربران، راهکارهای ذیل به منظور استفاده بهینه از این ابزار برای بهبود تبلیغ دین در عرصه جهانی و اشاعه معارف حقه اسلام پیشنهاد می‏شود:
▪ بهره‏مندی از وبلاگ‏ها در میان مبلغان خصوصاً اهل قلم گسترش داده شود تا شاید این کار زمینه هدایت جامعه انسانی را فراهم کند.
▪ در میان طلاب کم نیستند کسانی که در این وادی از مهارت‏های ویژه برخوردارند. از این‏رو، بایسته است که آنها را در این امر بسیج کنیم.
▪ مراکز آموزش رایگان اینترنت در حوزه بسیار است؛ ضروری است که آنها را نیز به منظور توسعه این ابزار کارآمد توجیه و هماهنگ نماییم.
▪ اگرچه عده‏ای مخلصانه و با هزینه شخصی خود در حال حاضر در این راستا اقداماتی انجام داده‏اند؛ اما حوزه می‏تواند از طریق پایگاه‏هایی همچون: آل‏البیت، نورنت، شارح و بلاغ، اینترنت مجانی در اختیار محققان و طلاب اهل قلم بگذارد تا در این مسیر به نحوی شایسته و مفید گام بردارند. ابزارهای وبلاگ‏نویسی در اینترنت اگر شما با خواندن این مقاله تصمیم گرفته‏اید یک وبلاگ برای خود بسازید، از ابزارهای ذیل می‏توانید استفاده کنید. در حال حاضر بخشی از پایگاه‏های اینترنتی که سرویس‏های وبلاگ رایگان را ارائه می‏دهند، عبارت‏اند از:
www.persianblog.com
www.blogger.com
www.caspianblog.com
www.blgsky.com
www.ui.ac.irwww.beblog.com

PersianBlog سایتی است مخصوص وبلاگ نویسان فارسی‏زبان که با ارائـه ابزارهای استاندارد، مشکلات کاربران وبلاگ‏نویس ایرانی را حل می‏نماید. محیط کاری، ویرایشگر و سیستم نظرخواهی کاملاً فارسی و قالب‏های (template) قابل تغییر، نمونه‏ای از امکاناتی است که این پایگاه برای علاقه‏مندان فراهم آورده است. از دیگر مزیت‏های پایگاه پرشین‏بلاگ، متمرکز نمودن وبلاگ‏نویسان فارسی‏زبان در یک سایت و در نتیجه، افزایش بینندگان این وبلاگ‏هاست. با توضیحاتی که در آنجا درج شده، کار برای استفاده‏کنندگان بسیار ساده است؛ در این مورد کافی است کمی کار با اینترنت را بدانید.
همچنین، سایت‏ها و وبلاگ‏هایی در اینترنت وجود دارد که به آموزش این امور پرداخته‏اند. در ذیل توجه شما را به چند نشانی در این زمینه جلب نماییم:
www.gha-leb.blogsky.comwww.weblog.gardoon.com
www.golchinghalbweblog
www.persianblog.com
www
.weblogworld.blogspot.com
www.meykade.com
www.irantemp.com
www.persiantempla
www.start.htm
پایگاه‏های مخصوص آموزش وبلاگ‏نویسی:
www.persianlog.com
www.mirnezami.topcities.com/how۲blog
www.tools.bolghan.com/a Achives/۰۰۰۱۳۰.html
اما پایگاهی برای درج تصاویری که مایلید در وبلاگ خود نشان دهید:
httpB//villaqgephotos.com
و نیز پایگاه‏هایی برای تبلیغ و معرفی و ارائه نشانی وبلاگ در اینترنت:
www.//www.weblogs.com
www.hoder.com/i/links.asd
www.bloglet.com/admin/admin۱.asd
www.blogdex.media.mit.edu
www.tablighpersianblog.perrsianblog.com
و همچنین پایگاهی برای شمارگرگذاری (کنتورگذاری) وبلاگ جهت مشاهده آمار بازدیدکنندگان و خوانندگان وبلاگ:
http://www.Digits.com

نویسنده : سعید شمس

مرکز اسلامی آموزش از راه دور